Skaner

Skaner nədir?

Skaner kağız sənədi, şəkli və ya kartı rəqəmsal fayla çevirən cihazdır. Sənədi işıqlandırıb optik sensorla oxuyur və nəticəni kompüterdə PDF və ya şəkil kimi saxlayır. Bu, arxiv qurmaq, sənədləri e poçtla göndərmək, müqavilələri rəqəmsallaşdırmaq, köhnə fotoları qorumaq üçün çox rahatdır. Skaner seçəndə əsas fikir gündə neçə səhifə işləyəcəyin və sənədin nə qədər aydın görünməli olduğudur. Evdə ara sıra istifadə üçün sadə skaner yetərli olur, ofisdə isə sürətli skaner iş axınını xeyli yüngülləşdirir. Bəzən ayrıca skayner almağın səbəbi də budur ki, uzun müddət ardıcıl işdə daha stabil işləyir və sənədləri daha rahat idarə edir.

Skaner printerdən nə ilə fərqlənir?

Skaner yalnız rəqəmsallaşdırmaya fokuslanır, printer isə əsasən çap üçündür, çoxfunksiyalı modellər isə hər ikisini bir yerdə verir. Ayrı skaner adətən sənəd ötürmədə daha sürətli olur, optik hissəsi daha dəqiq işləyir və çox səhifəli işlərdə daha rahat idarə olunur. Printerli modellərdə skan funksiyası gündəlik yüngül işlərə bəs edir, amma çox sənəd yığılanda sürət və rahatlıq tərəfi zəifləyə bilər. Sənədin rəngi, şriftin kənarları, möhür və imza kimi xırda detallar vacibdirsə, ayrıca skaner daha stabil nəticə verir. Həm də bir çox skaner sənədi avtomatik çevirib PDF kimi yığmağa, sonra axtarılan mətnə çevirməyə daha uyğun qurulur.

Skaner növləri

Skaner seçimi əsasən işləyəcəyin sənəd həcminə və rahatlıq gözləntinə bağlıdır. Evdə ara sıra bir iki vərəq skan etmək üçün bir tip uyğun olur, ofisdə gündə yüzlərlə səhifə çevrilirsə tamam başqa tip seçilir. Skaner növləri arasında ən çox rast gəlinən flatbed, sənədi avtomatik çəkən modellər və yolda istifadə üçün portativ variantlardır. Əgər sənədlərin qarışıqdırsa, bəzən kitab, bəzən şəxsiyyət vəsiqəsi, bəzən də köhnə şəkil skan edirsənsə, ən universal seçim adətən flatbed skaner olur. Sənəd axını sürətlidirsə və vərəqlər standart A4 formatındadırsa, sheet fed skayner işini daha tez görür. Mobil işləyənlər, müştəri yanında sənəd götürənlər üçün isə portativ skaner daha rahat görünür. Düz seçilən skaner vaxtı qoruyur, səhvləri azaldır və sənədlərin arxivini daha səliqəli saxlayır.

Flatbed skaner

Flatbed skaner qapaqlı şüşə səth üzərində işləyir, vərəqi və ya kitabı şüşənin üstünə qoyursan və qapağı bağlayıb skan edirsən. Bu tip skaner kağızla yanaşı qalın sənədlər, kitab səhifələri, köhnə fotoşəkillər üçün də münasibdir, çünki sənədi əzmədən oxuya bilir. Səhifənin kənarları daha sabit çıxır və xırda detal tələb edən işlərdə nəticə daha təmiz olur. Mənfi tərəfi odur ki, hər səhifəni əl ilə yerləşdirmək lazım gəlir, ona görə çox səhifəli sənədlərdə proses uzana bilər. Ev istifadəçisi üçün rahatdır, çünki az yer tutur və bir çox gündəlik ehtiyacı qarşılayır. Fayl formatı seçimi də sadə olur, bir skaneri açıb PDF və ya şəkil kimi saxlamaq kifayətdir.

Sheet fed skayner

Sheet fed skayner vərəqləri üst hissədən çəkib avtomatik ötürür və ardıcıl şəkildə skan edir. Bu tip skaner ən çox ofis mühitində sevilir, çünki müqavilə, hesab faktura, qəbul aktı kimi çox sənədi sürətli rəqəmsallaşdırmaq olur. Vərəqlər düz və standart ölçüdə olanda nəticə stabil çıxır, üstəlik sənədi PDF kimi bir faylda yığmaq rahatlaşır. Burada diqqət ediləsi məqam vərəqin vəziyyətidir, bükülü və ya cırıq künclü kağızlar ilişmə riski yarada bilər. Həm də nazik kağızda iki vərəqin bir yerdə çəkilməsi baş verə bilər, buna görə vərəqləri səliqəli düzəltmək vacibdir. Gündəlik sənəd həcmi çoxdursa, skayner kimi bu tip daha az əl əməyilə daha çox iş görür.

Portativ skaner

Portativ skaner yüngül və daşınması rahat olan modeldir, səfərdə, obyektlərdə və müştəri yanında sənəd götürmək lazım olanda kömək edir. Bəzi portativ skaner batareya ilə işləyir, bəziləri USB ilə enerji alır, nəticəni birbaşa kompüterə və ya yaddaş kartına yazan modellər də olur. Üstünlüyü odur ki, yer tutmur və tez çıxarıb işi görmək mümkündür. Məhdud tərəfi isə budur ki, çox səhifəli işlərdə sürət və rahatlıq sheet fed skaner qədər olmaya bilər. Həm də yüksək keyfiyyətli foto skanı lazım olanda flatbed skaner daha yaxşı nəticə verir. Yəni portativ seçim daha çox mobil sənəd işi üçündür, daimi arxiv işi üçün isə digər növlər daha əlverişlidir.

Skan keyfiyyətini müəyyən edən əsas amillər

Skan keyfiyyəti yalnız cihazın qiymətindən asılı olmur, əsas fərqi skaner parametrləri və düzgün ayarlar yaradır. Kağız üzərindəki mətnin oxunaqlılığı, imzanın kənarlarının kəskinliyi, möhürün aydın görünməsi, fotolarda rəng keçidlərinin təbii qalması bir neçə amilin birləşməsidir. Skaner seçəndə DPI və rəng dərinliyi ən çox soruşulan göstəricilərdir, amma optik keyfiyyət, işıqlandırma, proqramın düzəlişləri və fayl formatı da eyni dərəcədə təsir edir. Məsələn, eyni DPI ilə iki fərqli skaner fərqli nəticə verə bilər, çünki sensor və optika keyfiyyəti dəyişir. Sənədi çox aydın almaq istəyirsənsə, skayner proqramında avtomatik kəsmə, düzləndirmə və kontrast düzəlişlərini də düzgün seçmək lazımdır. Sonda isə seçdiyin format vacib olur, çünki PDF ilə saxlanan skan başqa cür, şəkil kimi saxlanan skan başqa cür görünə bilər.

DPI göstəricisi nəyi ifadə edir?

DPI skaner tərəfindən bir düym sahəyə neçə nöqtə məlumat toplandığını göstərir və nə qədər yüksək olsa, xırda detallar bir o qədər aydın çıxır. Sənəd və mətn üçün çox vaxt 300 DPI kifayət edir, bu səviyyədə şriftlər oxunaqlı qalır və fayl ölçüsü də idarə olunur. Foto və ya xırda qrafika skan edilirsə 600 DPI daha səliqəli nəticə verir, amma fayl ölçüsü nəzərə çarpacaq dərəcədə böyüyür. Çox yüksək DPI hər zaman daha yaxşı demək deyil, çünki bəzən proqram sonradan süni artırma edir və keyfiyyət real yüksəlmir. Ən praktik yanaşma budur, skaner üçün gündəlik mətn işində 300 DPI, foto və arxiv üçün isə 600 DPI seçmək.

Rəng dərinliyi və fayl ölçüsü əlaqəsi

Rəng dərinliyi skanerın bir piksel üçün neçə rəng məlumatı saxladığını göstərir və bu, xüsusən rəngli skanlarda fərqi artırır. Rəng dərinliyi yüksəldikcə ton keçidləri daha yumşaq görünür, amma fayl ölçüsü də böyüyür. Mətn sənədlərində çox vaxt boz ton və ya standart rəng rejimi kifayət edir, ona görə həddən artıq yüksək rəng dərinliyi seçmək lazım olmaya bilər. Foto və dizayn materiallarında isə daha yüksək rəng dərinliyi kölgə və işıq keçidlərini daha real saxlayır. Fayl ölçüsünü balanslamaq üçün format seçimi də önəmlidir, məsələn PDF-də sıxlaşdırma parametrləri düzgün seçiləndə həm oxunaqlılıq qalır, həm də sənədi göndərmək rahat olur.

Skaner yalnız skan edir yoxsa surət də çıxarır?

Skaner əsasən sənədi rəqəmsal fayla çevirir və təkbaşına kağıza çıxarma funksiyası olmur. Surət çıxarmaq üçün ya ayrıca printer lazımdır, ya da skan və çap funksiyası olan çoxfunksiyalı cihaz seçilir. Bəzi skayner modellərində bir düymə ilə skan edib faylı dərhal kompüterə və ya e poçta göndərmək olur, amma bu yenə də çap sayılmır. Əgər məqsədin sadəcə sənədləri PDF kimi toplamaq və arxivləməkdirsə, ayrıca skaner kifayət edir. Kağızdan kağıza tez surət lazım olursa, bu işi skaner yox, printer tərəfi həll edir.

Skaner kompüteri görmürsə nə yoxlanmalıdır?

Əvvəlcə kabel və portu yoxla, USB kabeli boş ola bilər və ya port problemli ola bilər, başqa kabel və portla sınaq et. Sonra skanerın enerji və status işıqlarına bax, bəzi modellər yuxu rejimində olanda kompüterdə görünmür. Sürücü və proqram təminatını yenidən qurmaq çox vaxt problemi həll edir, xüsusən Windows yenilənməsindən sonra. Cihaz menecerində skanerın tanınıb tanınmadığını yoxla, sarı işarə varsa sürücü problemi ola bilər. Şəbəkə ilə işləyən skaynerdirsə IP ünvanı dəyişmiş ola bilər, eyni şəbəkədə olduğuna və firewallun bloklamadığına bax.

Skan zamanı səhifədə şaquli xətlər niyə yaranır?

Bu problem ən çox şüşə səthin və ya ADF oxuma zolağının çirkli olmasından yaranır, çox kiçik toz və ləkə belə xət kimi görünə bilər. Xüsusən ADF ilə skan edəndə dar oxuma xətti olur və oradakı iz bütün səhifələrdə təkrarlanır. Şüşəni və zolağı mikrofiber parça ilə, iz buraxmayan şəkildə təmizlə, spirt tərkibli məhlulu ehtiyatla istifadə et. Əgər xətlər yalnız rəngli skanda görünürsə, rəng kalibrləmə və ya proqram ayarları da təsir edə bilər. Təmizlikdən sonra hələ qalırsa, skaynerin oxuma hissəsində cızıq və ya sensor problemi ehtimalı var və servis yoxlaması lazım gələ bilər.

ADF ilə skan edəndə səhifələr niyə əyri çıxır?

Əyri çıxmanın ən yayğın səbəbi vərəqlərin ADF-ə düz yerləşdirilməməsi və ya yan bələdçilərin boş qalmasıdır. Vərəqləri yığanda kənarlarını bərabərləşdir və bələdçiləri kağıza sıx, amma çox da basma. ADF rulonları çirkli və ya köhnəlibsə kağızı bir tərəfdən daha çox çəkə bilər, bu da skanın əyilməsinə səbəb olur. Çox nazik və ya çox qalın kağızda da sürüşmə artır, skaynerin dəstəklədiyi kağız çəkisi aralığına uyğun istifadə et. Proqramda düzləndirmə funksiyası varsa aktiv et, amma əsas düzəliş mexaniki yerləşdirmə və rulon təmizliyi ilə olur.

ADF kağızı niyə ilişdirir və niyə iki vərəq çəkir?

ADF kağızı ilişdirəndə əsas səbəb çox vaxt rulonların çirklənməsi və ya aşınması olur, rulon kağızı bərabər tuta bilmir. İki vərəq birdən çəkirsə, ayırıcı padın zəifləməsi, kağızların bir birinə yapışması və ya vərəqlərin nəmişli olması təsir edir. Kağızı qoymazdan əvvəl vərəqləri yüngülcə yelləyib kənarlarını düzləndirmək və bələdçiləri kağıza uyğun sıxmaq kömək edir. Çox nazik, çox parlaq və ya bükülmüş vərəqlər də ilişməni artırır, mümkün qədər standart ofis kağızı istifadə et. Rulonları və ADF oxuma hissəsini iz buraxmayan parça ilə təmizləmək çox vaxt problemi azaldır, davam edərsə servis dəsti ilə pad və rulonun dəyişməsi lazım gələ bilər.

PDF çox böyük çıxırsa necə kiçiltmək olar?

Əvvəlcə skan edəndə DPI dəyərini aşağı sal, sənəd üçün çox vaxt 300 DPI bəs edir və 600 DPI faylı ciddi böyüdür. Rəngli yerinə boz ton seçmək də ölçünü xeyli azaldır, xüsusən mətn sənədlərində. PDF formatında saxlayanda sıxlaşdırma seçimi varsa aktiv et, bəzi proqramlarda bu ayar avtomatik olur. Bir neçə səhifəlik işdə hər səhifəni şəkil kimi yox, tək PDF faylı kimi çıxarmaq da ölçünü daha idarə olunan edir. Əgər fayl yenə böyükdürsə, hazır PDF-i sıxlaşdırma funksiyası olan proqramla kiçilt, keyfiyyət səviyyəsini orta seçmək adətən oxunaqlılığı saxlayır. Skayner proqramında ön baxışla test edib ən uyğun ayarı tapmaq ən sürətli yoldur.

Rəngli skanda rənglər niyə solğun görünür?

Ən çox səbəb avtomatik düzəliş ayarlarıdır, bəzi proqramlar kontrastı və parlaqlığı özləri dəyişir və rənglər sönük çıxır. Skan zamanı rəng rejiminin düzgün seçildiyinə bax, sənəd rejimi bəzən rəngləri sadələşdirir, foto rejimi daha yaxşı nəticə verə bilər. Şüşə səthin tozlu olması da rəngləri boz göstərə bilər, xüsusən işıq yayılırsa. Monitor ayarları və ekrandakı rəng profili də təsir edir, başqa cihazda açanda fərq görürsənsə problem skayner yox, görüntüləmə tərəfi ola bilər. Rəng kalibrləmə seçimi olan modellərdə kalibrləmə etmək və proqramda saturasiya kontrastı azca artırmaq çox vaxt problemi düzəldir. Köhnə sensor və zəif işıqlandırma olan cihazlarda isə rəng performansı ümumən aşağı olur.

Eyni sənədi iki tərəfli skan etmək üçün nə lazımdır?

İki tərəfli skan üçün ən rahat variant duplex funksiyalı ADF olan modeldir, vərəq bir dəfə keçib hər iki tərəf avtomatik oxunur. Cihazda bu funksiya yoxdursa, birinci tərəfi skan edib sonra vərəqləri çevirərək ikinci tərəfi ayrıca skan etmək lazımdır. Proqramda iki tərəfli rejim seçimi varsa aktiv et, yoxdursa iki ayrı faylı sonradan bir PDF-də birləşdirmək olur. Vərəqləri çevirəndə sıra qarışmasın deyə eyni qaydada çevirmək vacibdir, yoxsa səhifələr tərsinə düşə bilər. Çox səhifəli sənəddə əvvəlcə 2-3 vərəqlə test edib düz istiqaməti tutmaq vaxt itkisinin qarşısını alır.